Đường đèo thường có nhiều cua, dốc dài và tầm nhìn hạn chế nên đòi hỏi người lái tập trung hơn so với đường bằng. Nguyên tắc quan trọng là đi đúng khả năng, kiểm soát tốc độ và luôn dự phòng khoảng trống xử lý tình huống.
Kiểm tra xe trước khi lên đèo
Nên kiểm tra lốp, phanh, dầu máy, phuộc, hệ thống truyền động và đèn. Đặc biệt, phanh và lốp phải ở tình trạng tốt trước khi đi qua cung đường nhiều dốc.
Giảm tốc trước khi vào cua
Nên hoàn thành phần lớn việc giảm tốc trước khi xe bắt đầu nghiêng vào cua. Phanh gấp khi đang ôm cua có thể làm xe mất ổn định.
Quan sát hướng cua từ xa
Nhìn xa về phía lối ra của cua giúp người lái chủ động lựa chọn tốc độ và hướng di chuyển. Không nên chỉ tập trung nhìn ngay phía trước bánh xe.
Không ôm cua vượt quá khả năng
Không nên chạy theo tốc độ của người phía trước. Mỗi người cần chọn tốc độ phù hợp với kinh nghiệm, điều kiện mặt đường và khả năng của xe.
Giữ đúng phần đường
Không nên cắt cua hoặc lấn sang phần đường đối diện vì có thể gặp phương tiện xuất hiện bất ngờ từ góc khuất.
Giữ khoảng cách với xe phía trước
Khoảng cách lớn hơn giúp có thêm thời gian phản ứng khi xe trước phanh, gặp đá rơi, ổ gà hoặc phương tiện ngược chiều.
Xuống dốc nên tận dụng phanh động cơ
Với xe số hoặc xe côn tay, có thể sử dụng cấp số phù hợp để hỗ trợ ghìm tốc độ khi xuống dốc, giảm việc phụ thuộc hoàn toàn vào phanh.
Không rà phanh liên tục quá lâu
Giữ phanh liên tục trên đoạn dốc dài có thể làm hệ thống phanh nóng lên và giảm hiệu quả. Nên kết hợp kiểm soát tốc độ, phanh động cơ và phanh từng nhịp phù hợp.
Xe tay ga cần kiểm soát tốc độ từ sớm
Xe tay ga sử dụng CVT nên người lái càng cần chủ động giảm tốc trước các đoạn dốc và cua, tránh để tốc độ tăng quá cao rồi mới phanh mạnh.
Cẩn thận với cát, đá và lá cây
Mặt đường đèo có thể xuất hiện đất, sỏi, lá ướt hoặc nước chảy ngang đường. Khi gặp bề mặt có độ bám thấp, nên giảm tốc và tránh thao tác lái đột ngột.
Chú ý xe lớn ở các khúc cua
Xe tải và xe khách có thể chiếm nhiều không gian khi vào cua. Nên giữ khoảng cách và tránh chạy vào vùng điểm mù của phương tiện lớn.
Hạn chế vượt tại vị trí khuất tầm nhìn
Không nên vượt ở cua, đỉnh dốc hoặc những đoạn không quan sát được phương tiện phía trước. Chỉ vượt khi tầm nhìn và khoảng trống thực sự đủ an toàn.
Trời mưa cần giảm tốc nhiều hơn
Mặt đường ướt làm giảm độ bám và kéo dài khoảng phanh. Các vạch sơn, nắp kim loại hoặc khu vực có bùn có thể trơn hơn bình thường.
Sương mù cần tăng khoảng cách
Khi tầm nhìn giảm, nên giảm tốc, sử dụng đèn phù hợp và tăng khoảng cách với phương tiện phía trước. Không nên cố duy trì tốc độ như khi trời quang.
Nghỉ khi phanh hoặc người lái quá nóng, mệt
Sau những đoạn đèo dài, có thể dừng tại vị trí an toàn để người lái nghỉ và kiểm tra nhanh tình trạng xe nếu cần.
Không dừng xe ở giữa cua
Nếu cần nghỉ hoặc kiểm tra xe, nên tìm khu vực rộng, dễ quan sát và cách xa khúc cua để các phương tiện khác có đủ thời gian nhận biết.
Người mới nên đi đèo vào ban ngày
Ánh sáng tốt giúp dễ quan sát mặt đường, biển báo và hình dạng khúc cua. Người chưa có nhiều kinh nghiệm nên hạn chế đi đèo ban đêm hoặc trong thời tiết xấu.
Chạy đèo nên ưu tiên sự kiểm soát
Nguyên tắc dễ nhớ là giảm tốc trước cua → nhìn xa → giữ đúng làn → giữ khoảng cách → xuống dốc bằng tốc độ kiểm soát được. Đi chậm hơn một chút nhưng luôn còn dư khả năng xử lý sẽ an toàn hơn việc cố chạy nhanh qua đèo.